|
|
|
|
|
BUZULLAR
Kutup bölgeleri ile yüksek dağların üst kısımlarında bütün
yıl hiç erimeden kalan karlara toktağan kar (daimi) denir.
Enlemin etkisiyle toktağan kar sınırı Ekvatordan Kutuplara
doğru azalır.
Bugün dünyanın yaklaşık %10
‘u (15 milyon km² si) buzullarla kaplıdır. Buzulların
etki alanı daha çok kutuplara yakın yerlerdir.
BUZUL ÇEŞİTLERİ
Sirk
Buzulu :Yüksek
dağlık alanlardaki küçük çukurlukları dolduran
buzullardır. Yurdumuzda bazı yüksek dağlık
bölgelerde vardır.
Ör: Cilo (Buzul Dağı)
Sat, Ağrı, Tendürek, Süphan , Kaçkar, Erciyes,
Uludağ, Beydağları, Geyik Dağları, Bolkar , Binboğa
dağları gibi.
Vadi Buzulu:
Buzul
aşındırması ile oluşan vadilerin içini dolduran
buzullardır. Ör: Cilo dağında olduğu gibi.
Takke Buzulu:
Volkan
dağlarının üst kısmında oluşan buzullardır. Ör:
Ağrı dağında olduğu gibi
Örtü Buzulu:
Kutup
bölgelerinde görülür. Antartika ve
Grönland’da olduğu gibi. Kutup bölgelerinde
denizde yüzen buz dağlarına Aysberg denir.
BUZUL AŞINDIRMASINDA ETKİLİ FAKTÖRLER
• Buzulun
kalınlığına:
Kalınlık fazla ise aşındırma oyma
şeklinde , az ise törpüleme şeklinde
olur.
•Yatak
Eğimine:
Yatak eğimi fazla ise aşındırma
törpüleme şeklinde
az ise oyma şeklindedir.
•Kayaların
Özelliğine
Zemin sert kayalardan oluşmuş ise
aşındırma törpüleme şeklinde , yumuşak
ise oyma şeklinde olur.
BUZUL AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ
BUZUL VADİSİ
Buzul aşındırması sonucu oluşan “U” şeklindeki vadilerdir. Akarsu vadilerine göre boyları kısadır ve sürekli iniş göstermezler (inişli –çıkışlıdır)
HÖRGÜÇ KAYA
Farklı aşınma
sonucu oluşan ve genellikle deve hörgücüne
benzeyen kayalardır. SİRK (BUZ YALAĞI) Dağların üst kısmında aşındırma ile oluşan küçük çukurluklardır.
MOREN
Buzulların
aşındırarak taşıdığı kum ,
çakıl gibi maddelere moren denir.
DRUMLİN
Buzul biriktirmesi ile oluşan
alçak tepelere denir.
SANDER DÜZLÜĞÜ
Buzulların eridiği yerde ortaya çıkan akarsuların taşıdığı malzemeleri biriktirmesi ile oluşan düzlüklerdir.
Türkiye’nin bugünkü
yer şekillerinin
oluşmasında en az
etkili olan dış kuvvet
buzullardır.
Buzulların en etkili
olduğu bölgemiz Doğu
Anadolu Bölgesi'dir.
Sebebi; yükseltisinin
fazla olmasıdır.Ayrıca
Doğu Karadeniz
Bölümünde Kaçkar Dağı,
İç Anadolu Bölgesi'nde
Erciyes Dağı, Akdeniz
Bölgesi'nde Toroslar
ve Marmara Bölgesi'nde
Uludağ'da etkilidir.
|
|
© Copyright 2004- 2008 İnteraktif Pazar Tüm Hakları Saklıdır. www.egitimogretim.com Üyesidir. |
|
|